Poziomy gotowości technologicznej TRL a działania B+R – kluczowe aspekty

Poziom gotowości technologicznej (ang. Technology Readiness Level, w skrócie: TRL) to dziewięciostopniowa skala pozwalająca na oszacowanie dojrzałości technologicznej danego produktu, procesu lub usługi. Koncepcja ta ma swój początek już w latach 70. ubiegłego wieku i została opracowana przez NASA na potrzeby misji na Saturna. Od tamtej pory klasyfikacja była sukcesywnie stosowana przez rosnącą liczbę amerykańskich instytucji, z czasem również Unię Europejską, a dziś jest szeroko wykorzystywana do oceny rozwoju projektów badawczo-rozwojowych. Tym samym poziomy gotowości technologicznej stały się użytecznym narzędziem zarówno na etapie ubiegania się o dotację, jak i przy poszukiwaniu inwestora dla innowacyjnych przedsięwzięć. 

Czym są poziomy gotowości technologicznej TRL?

Jak wspomniano, dziewięciostopniowa skala TRL określa poziom zaawansowania rozwoju danej technologii – od jej fazy koncepcyjnej (TRL 1) aż do gotowego rozwiązania (TRL 9). Poziomy gotowości technologicznej można – upraszczając – przyporządkować do trzech głównych faz projektu: 

• badania podstawowe (poziom I);
• badania przemysłowe (poziom II-VI);
• eksperymentalne prace rozwojowe (poziom VII-IX). 

Jakie poziomy gotowości technologicznej rozróżniamy?

Najniżej w klasyfikacji znajduje się TRL 1 – to moment, w którym istnieje jedynie pomysł i opis podstawowych zasad dotyczących funkcjonowania nowej technologii. 

TRL 2 – koncepcja wykorzystania technologii i rozpoczęcie działań związanych z jej zastosowaniem w przyszłości (np. tworzenie opracowań analitycznych omawiających możliwości zastosowania technologii); 

TRL 3 – badania mające na celu potwierdzenie koncepcji technologii (np. prowadzenie badań laboratoryjnych na bazie jeszcze niezintegrowanych komponentów lub takich, które nie są reprezentatywne dla całej technologii);

TRL 4 – testy technologii w warunkach laboratoryjnych (efektem tego etapu może być np. sprzęt zintegrowany ad hoc w laboratorium); 

TRL 5 – testy technologii w symulowanych warunkach rzeczywistych (celem jest zweryfikowanie nowej technologii w kontekście jej zastosowania w przyszłym systemie lub sprzęcie z wykorzystaniem elementów odwzorowujących konkretne użycie);

TRL 6 – testy technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych (np. badania modelu lub demonstratora technologii przeprowadzane w warunkach laboratoryjnych, które wiernie odwzorowują warunki rzeczywiste); 

TRL 7 – demonstracja prototypu technologii w warunkach operacyjnych (np. w pojeździe lub informatycznym środowisku operacyjnym);

TRL 8 – technologia w finalnej formie zademonstrowana w warunkach rzeczywistych (np. badania, walidacje i ocena technologii w warunkach przeznaczonych do jej wykorzystania); 

TRL 9 – technologia gotowa do skomercjalizowania. 

Znaczenie poziomów gotowości technologicznej TRL w uzyskiwaniu dofinansowań

Poziomy gotowości technologicznej są szeroko stosowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) oraz przez PARP do oceny projektów badawczo-rozwojowych i precyzyjnego określania poziomu ich zaawansowania, a tym samym gotowości do wdrożenia. 

Co do zasady, w projektach dofinansowywanych ze środków unijnych takich jak np. Ścieżka SMART minimalny wymagany poziom gotowości technologicznej, po osiągnięciu którego można ubiegać się o otrzymanie dotacji, to TRL 2. Poziom zaawansowania prac ma istotne znaczenie także w kontekście finalnej wysokości dofinansowania (inny jest poziom dofinansowania w przypadku badań przemysłowych, a inny w przypadku prac rozwojowych). Każdorazowo priorytetem pozostaje to, by doprowadzić realizowany projekt do poziomu TRL 9, czyli do pełnej gotowości technologicznej potrzebnej do wdrożenia innowacji na rynek. 

Rola poziomów gotowości technologicznej i działań B+R w innowacjach

Poziomy TRL określają, jakie działania walidacyjne zostały już wykonane, a jakie jeszcze pozostały do zrobienia, dlatego są wykorzystywane zarówno przy ubieganiu się o dofinansowanie projektu, jak i przy negocjacjach z inwestorami lub firmami w przypadku chęci sprzedaży pomysłu/udzielenia licencji.

Jak określić poziom TRL dla danego projektu B+R?

Poziomy TRL funkcjonują w systemach OSF, gdzie ich wskazanie jest niezbędnym elementem wniosku składanego do NCBiR czy PARP-u. Często okazuje się, że warunkiem ubiegania się o dofinansowanie w ramach wybranego konkursu jest osiągnięcie przez wnioskodawcę w ostatnim etapie realizacji przedsięwzięcia konkretnego poziomu gotowości. Niektóre programy unijne wymagają ponadto od podmiotów, chcących przystąpić do danego konkursu, posiadania technologii, która osiągnęła już pewien poziom TRL.

Precyzja i zgodność w tym obszarze to zatem priorytet, którego warto dopilnować. Jako Elpartners możemy Państwu pomóc w tym zadaniu. W przypadku, gdy dokumentacja konkursowa wymaga wskazania TRL, nasi eksperci zajmą się weryfikacją prac i jednoznacznym określeniem konkretnego poziomu gotowości technologicznej Państwa projektu.

Korzyści z wykorzystania poziomów gotowości technologicznej i działań B+R

Klasyfikacja TRL ułatwia przede wszystkim podejmowanie decyzji w zakresie finansowania i inwestowania w innowacyjne projekty znajdujące się na różnym poziomie zaawansowania technologicznego. Korzystanie z poziomów gotowości technologicznej pozwala lepiej planować, porządkować i kontrolować prowadzone prace, dzięki czemu skala TRL przydaje się nie tylko na etapie wnioskowania o dotację, ale podczas realizacji każdego projektu badawczo-rozwojowego. 

Nie mają Państwo pewności, na którym poziomie gotowości technologicznej znajduje się Państwa projekt? Zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami – jako Elpartners oferujemy profesjonalne wsparcie w całości zadań związanych z procesem pozyskiwania dofinansowania unijnego. Odpowiemy również na wszystkie pytania i służymy pomocą w pozyskaniu dotacji SMART 2024.

Zapraszamy do kontaktu! 

Zespół Elpartners 

573 454 379 

info@elpartners.pl