Jak zdobyć finansowanie z Inicjatywy STEP – przewodnik krok po kroku

Unia Europejska uruchomiła Inicjatywę STEP, kierując 900 mln euro na wsparcie kluczowych technologii dla gospodarki przyszłości. To nowy fundusz, który oferuje granty nawet do 150 mln zł na projekt, dostępne zarówno dla MŚP, jak i dużych firm czy konsorcjów. Finansowanie można pozyskać na dwa sposoby – rozwijając własną przełomową technologię lub wzmacniając łańcuch dostaw dla sektorów uznanych za strategiczne. W tym przewodniku pokazujemy krok po kroku, jak przygotować się do aplikacji, spełnić kryteria oceny i złożyć wniosek z realną szansą na sukces.

Od pomysłu do projektu – co musisz wiedzieć na starcie

Inicjatywa STEP to odpowiedź UE na rosnącą potrzebę budowania technologicznej suwerenności. Jej głównym celem jest rozwój i produkcja unijnych technologii krytycznych, a także ograniczenie zależności od dostawców spoza Unii i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. 

Środki na STEP – w wysokości 900 mln euro – pochodzą z przesunięć w istniejących programach, takich jak Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) czy fundusze regionalne.

Nabory odbywają się na poziomie krajowym oraz regionalnym i są prowadzone równolegle przez dwie instytucje:

• NCBR – dla projektów badawczo-rozwojowych (B+R);
• PARP – dla projektów inwestycyjnych.

Dowiedz się więcej o inicjatywie STEP: Inicjatywa STEP – nowe otwarcie dla strategicznych technologii w Europie

Jakie projekty mogą liczyć na wsparcie?

Aby uzyskać finansowanie z Inicjatywy STEP, projekt musi mieścić się w katalogu technologii krytycznych, a także spełniać przynajmniej jeden z dwóch kluczowych warunków:

• wnosić na rynek wewnętrzny (27 państw Unii Europejskiej oraz EOG: Islandia, Liechtenstein, Norwegia oraz Szwajcaria) przełomową, najnowocześniejszą innowację o wysokim potencjale komercjalizacji i wpływie na gospodarkę;
• ograniczać strategiczne zależności Unii Europejskiej od dostawców spoza UE i EOG.

Program pozwala finansować zarówno projekty badawczo-rozwojowe, jak i inwestycyjne.

Minimalna wartość, sektor i potencjał technologii krytycznej

Dofinansowanie w ramach STEP jest dostępne wyłącznie dla projektów z trzech strategicznych sektorów: 

• technologie cyfrowe i deep-tech;
• czyste i zasobooszczędne technologie;
• biotechnologie, w tym produkty lecznicze z unijnego wykazu produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu i ich składniki. 

Minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych projektu wynosi:

• 7 mln zł dla MŚP składających wniosek w konkursie NCBR (projekty B+R),
  
• 10 mln zł – dla dużych firm w NCBR oraz dla wszystkich firm aplikujących w ścieżce PARP (projekty inwestycyjne).

Maksymalna kwota dofinansowania może sięgać nawet 150 mln zł, ale wysokość wsparcia uzależniona jest m.in. od wielkości firmy i lokalizacji inwestycji.

Kto może aplikować? Kryteria dla firm i lokalizacji

O dofinansowanie w ramach Inicjatywy STEP mogą ubiegać się mikro, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa, działające samodzielnie lub w konsorcjum z jednostkami naukowymi bądź organizacjami non-profit. 

Etap I oceny – czy spełniasz warunki wejścia?

Ocena wniosków w ramach STEP przebiega dwuetapowo. Etap I służy weryfikacji, czy projekt i wnioskodawca spełniają podstawowe wymogi programu. Wniosek nie podlega poprawkom ani uzupełnieniom – każde z kryteriów oceniane jest zgodnie z punktacją: 0 punktów = niespełnienie, 1 punkt = spełnienie. 

Kryteria Etapu I dla projektów inwestycyjnych:

1. kwalifikowalność wnioskodawcy – firma działa w Polsce, ma status MŚP lub dużego przedsiębiorstwa, prowadzi działalność min. 36 miesięcy i ma 3 zamknięte lata obrotowe, a w jednym z ostatnich 3 lat osiągnęła przychody ≥ 30% planowanych kosztów projektu;
2. lokalizacja projektu – inwestycja realizowana na terenie Polski;
3. zgodność projektu z sektorami STEP;
4. zakres rzeczowy projektu – wytwarzanie technologii krytycznych lub elementów ich łańcucha dostaw.
5. projekt nie dotyczy działalności wykluczonych ze wsparcia.

Tylko projekty spełniające wszystkie pięć kryteriów zostaną dopuszczone do Etapu II, czyli oceny punktowej.

Jak przygotować projekt zgodny z sektorem STEP?

Aby projekt został pozytywnie oceniony już na etapie wstępnym, musi realnie wpisywać się w jeden z trzech sektorów technologii krytycznych STEP. Kluczowe jest nie tylko dopasowanie tematyczne, ale także charakter inwestycji – projekt musi przyczyniać się do rozwoju, a nie wyłącznie wdrożenia dostępnych rozwiązań.

Dobrze przygotowany projekt wymaga więc nie tylko pomysłu, ale też umiejętności przełożenia go na język dokumentacji konkursowej. W Elpartners pomagamy firmom doprecyzować zakres projektu, zweryfikować jego zgodność z programem i przygotować dokumentację, która z powodzeniem przejdzie etap oceny.

Etap II oceny – liczą się punkty i potencjał

W drugim etapie oceny projektów STEP liczy się już nie tylko zgodność z programem, ale realny potencjał, jakość przygotowania i wpływ projektu. 

Każdy projekt oceniany jest punktowo na podstawie 12 kryteriów, z czego 11 ma charakter obligatoryjny. Aby uzyskać dofinansowanie, trzeba spełnić każde z nich i zdobyć minimum 1 punkt za każde. 

Jak buduje się ranking – omówienie 11 kryteriów obligatoryjnych

Do kluczowych kryteriów należą:

1. potencjał technologii krytycznej (0–6 pkt) – oceniana jest przełomowość, nowoczesność i potencjał gospodarczy technologii lub jej wkład w ograniczenie zależności UE;
2. potencjał do realizacji projektu (0–4 pkt) – liczy się kompletność przygotowania: pozwolenia, zasoby techniczne i kadrowe, harmonogram, identyfikacja ryzyk;
3. opłacalność i uzasadnienie projektu (0–1 pkt) – oceniane są wskaźniki finansowe, analiza rynku i potencjał na ekspansję;
4. zdolność do finansowania realizacji projektu (0–1 pkt) – weryfikowana jest dostępność środków i wiarygodność źródeł zewnętrznych;
5. wskaźniki projektu (0–1 pkt) – istotna jest ich mierzalność, adekwatność i realność;
6. wydatki i zgodność z przepisami pomocy publicznej (0–1 pkt) – analizowana jest kwalifikowalność kosztów, zgodność z przepisami i wkład własny;
7. efekt zachęty (0–1 pkt) – projekt nie może być rozpoczęty przed złożeniem wniosku;
8. zrównoważony rozwój (0–1 pkt) – zgodność z przepisami środowiskowymi i zasadą 6R;
9. równość szans i niedyskryminacja (0–1 pkt) – projekt nie może wykluczać żadnych grup społecznych;
10. zgodność z Kartą Praw Podstawowych UE (0–1 pkt);
11. zgodność z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych (0–1 pkt).

Wszystkie te kryteria są oceniane niezależnie – projekt musi spełnić każde z nich, by zostać zakwalifikowany do finansowania.

Dlaczego IRR i przełomowość projektu mogą zadecydować o sukcesie?

Wysoki wskaźnik IRR (wewnętrznej stopy zwrotu) potwierdza, że projekt jest opłacalny i ma potencjał rynkowy, co zwiększa wiarygodność biznesową wniosku. Z kolei przełomowość technologii – szczególnie na poziomie UE – to jeden z kluczowych elementów oceny merytorycznej. To właśnie połączenie innowacyjności i rentowności często decyduje, które wnioski trafiają na górę listy rankingowej.

Dokumenty aplikacyjne – co przygotować, zanim wypełnisz wniosek

Przed przystąpieniem do wypełnienia wniosku, należy przygotować kluczowe dokumenty, które będą podstawą oceny projektu, w tym m.in. sprawozdania finansowe z ostatnich 3 lat obrotowych, opis technologii i innowacji, harmonogram i zakres rzeczowy inwestycji.

Kiedy warto skonsultować projekt z ekspertem?

Jeśli nie masz pewności, czy projekt spełnia kryteria STEP, nie ryzykuj – warto skonsultować się z doświadczonym doradcą już na etapie koncepcji. Granica między nowością a technologiczną przełomowością bywa bowiem nieoczywista. 

W Elpartners łączymy znajomość dokumentacji konkursowej z praktyką biznesową, pomagając firmom na każdym etapie – od weryfikacji pomysłu i analizy ryzyk po opracowanie dokumentów, które spełniają wymagania instytucji oceniających i zwiększają szansę na uzyskanie dofinansowania.

Co dalej po złożeniu wniosku?

Po złożeniu wniosku projekt trafia do procesu dwuetapowej oceny. Jeśli projekt spełni wszystkie kryteria formalne i merytoryczne, zostanie umieszczony na liście rankingowej.

W Elpartners wspieramy klientów również po złożeniu wniosku – pomagamy w uzupełnianiu wymaganych dokumentów i reagowaniu na pisma instytucji, by zwiększyć szansę na finalne podpisanie umowy o dofinansowanie.