Bez kategorii

Słownik pojęć związanych z dotacjami unijnym. Część I – litery A i B

Przedstawiamy pierwszą część naszego słownika, w którym w przystępny sposób wyjaśnimy najważniejsze pojęcia związane z Funduszami Europejskimi i dotacjami unijnymi. Słownik będzie ukazywać się na naszym blogu w odcinkach. W pierwszej odsłonie przybliżymy hasła dotyczące liter A i B.

A

Analiza kosztów i korzyści

W skrócie CBA (z angielskiego: cost-benefit analysis). To metoda analityczna, dzięki której ocenić można efektywność projektów (np. finansowanych z dotacji unijnych), biorąc pod uwagę wszystkie korzyści, które może dać ich realizacja oraz całość kosztów, które projekt wygeneruje. Metoda CBA, uwzględniająca zarówno aspekty finansowe, jak i społeczne, kulturowe i środowiskowe (koszty zewnętrzne), jest szczególnie często stosowana do oceny efektywności działań, które rodzą liczne korzyści i duże koszty dla wielu zainteresowanych podmiotów.

Analiza SWOT

Jedna z metod analitycznych, dzięki której można ocenić aktualny i przyszły stan projektu lub firmy. Analizę przeprowadza się wskazując na silne (strengths) i słabe (weeknesses) strony badanego podmiotu, jak też na szanse (opportunities) i zagrożenia (threats) dla jego rozwoju, których istnienie musi zostać wzięte pod uwagę przy planowaniu strategicznym.

Audyt

Określeniem tym nazywa się zespół działań (prowadzonych przez wydzieloną jednostkę organizacyjną w ramach instytucji lub zewnętrzny podmiot), których celem jest ustalenie, czy instytucja funkcjonuje w sposób rzetelny, legalny, gospodarny i celowy.

B

Badania i Rozwój (B+R)

Prace badawcze i rozwojowe prowadzone w celu zdobycia nowej lub rozszerzenia istniejącej wiedzy w danej dziedzinie oraz znalezienia nowych zastosowań dla tej wiedzy. Prace z zakresu B+R mogą być finansowane z dotacji UE. Biorąc pod uwagę kryterium celu ich prowadzenia, badania badawczo-rozwojowe można podzielić na:

  • Badania podstawowe, mające podłoże teoretyczne i eksperymentalne, których celem jest uzyskanie nowej wiedzy bez jej późniejszego komercjalizowania, czyli wprowadzenia na rynek nowego lub znacząco zmodernizowanego produktu lub usługi. Zazwyczaj są realizowane przez jednostki naukowe.
  • Badania przemysłowe: prowadzone są, aby wykorzystać zdobytą wiedzę do opracowania i wdrożenia nowych produktów lub usług, albo znaczącego ulepszenia już istniejących. Skupiają się one na wykorzystywaniu wiedzy w skali laboratoryjnej i potwierdzaniu założonych koncepcji. W toku tych badań może zostać np. opracowana nowa mieszanka tworzyw sztucznych w skali laboratoryjnej.
  • Prace rozwojowe: ich celem jest wykorzystanie już istniejącej wiedzy, aby na jej bazie opracować nowe lub ulepszyć już wytwarzane produkty i świadczone usługi.

    Modernizacje takie nie mogą jednak nosić rutynowego i okresowego charakteru. Do prac rozwojowych można zaliczyć np. budowę prototypu, testy (w warunkach innych niż laboratoryjne) działającego prototypu urządzenia, które zostało zbudowane w oparciu o wyniki badań przemysłowych przemysłowych.

Beneficjent

Podmiot korzystający ze wspólnotowych lub państwowych publicznych środków finansowych, które zostają mu przyznane w formie dotacji, na podstawie umowy o dofinansowanie projektu. Beneficjentami mogą zostać: osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, które nie mają osobowości prawnej.

  • Beneficjent końcowy: instytucja lub firma publiczna i prywatna, która przyznaje pomoc. Występują dwa rodzaje beneficjentów końcowych: instytucja wdrażająca lub ostateczny odbiorca pomocy.
  • Beneficjent ostateczny: osoba fizyczna lub prawna, która korzysta z projektów dofinansowanych ze środków Funduszy Europejskich.

Biała Księga

Dokument, który zawiera zbiór koncepcji dotyczących określonej dziedziny polityki wspólnotowej oraz projekty rozwiązań prawnych, których implementacja ma umożliwić realizację tych założeń.

Budżet Unii Europejskiej

Plan, który określa roczne wydatki i dochody Unii Europejskiej. Z budżetu Unii finansowane są działania UE we wszystkich obszarach polityki wspólnotowej. Środki do budżetu wpłaca każde państwo członkowskie. Dochody budżetowe pochodzą z ceł i opłat wyrównawczych dla cukru (tradycyjne zasoby własne), zasobów własnych z tytułu podatku VAT, zasobów własnych opartych o dochód narodowy brutto oraz innych źródeł (np. wpłat od państw znajdujących się poza Unią, ale biorących udział w niektórych programach unijnych). Wydatki w ramach budżetu UE podzielić można na te, które pokryć mają zobowiązania prawne podejmowane w danym roku budżetowym oraz na służące pokryciu wydatków należnych w bieżącym roku, wynikających ze zobowiązań prawnych zaciągniętych w roku bieżącym lub w latach poprzednich.

W kolejnym odcinku słownika hasła na litery C, D i E.